દીર્ઘાયુષ્ય બનાવનાર મહામૃત્યુંજય મંત્ર કંઈક આવી રીતે બન્યો હતો, યમરાજે શિવલિંગ પર ચળાવ્યો હતો પોતાનો પાશ

ધાર્મિક

હિન્દુ ધર્મ અને શાસ્ત્રોમાં ઘણા મંત્રોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આ મંત્રોમાંથી એક છે મહામૃત્યુંજય મંત્ર. આપણા શાસ્ત્રોમાં મહામૃત્યુંજય મંત્રનું ઘણું મહત્વ જણાવવામાં આવ્યું છે. મહામૃત્યુંજય મંત્રના જાપ કરવાથી વ્યક્તિને લાંબુ આયુષ્ય મળે છે. આ સાથે એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે આ મંત્રના જાપ કરનારાને યમરાજ કોઈ મુશ્કેલી આપતા નથી. મહામૃત્યુંજય મંત્રએ દરેક મુશ્કેલી દૂર કરનાર માનવામાં આવે છે. દરરોજ મહામૃત્યુંજય મંત્રનો જાપ કરવાથી લોકોને ઘણા ફાયદા મળે છે.

મહામૃત્યુંજય મંત્રની ઉત્પત્તિ વિશે આ પૌરાણિક કથા પ્રચલિત છે. આ દંતકથા મુજબ શિવના ભક્ત ઋષિ મૃકનડુએ સંતાન મેળવવા માટે ભગવાન શિવનું કઠોર તપ કર્યું હતું. તેમના આ તપથી પ્રસન્ન થઈને ભગવાન શિવ એ મૃકનડુ ને ઈચ્છા મુજબ સંતાન મેળવવાનું વરદાન આપ્યું. આ સાથે શિવજીએ ઋષિ મૃકનડુને જણાવ્યું કે તે પુત્ર અલ્પાયુ હશે. આ સાથે થોડા સમય પછી ઋષિ શ્રીમૃકનડુને પુત્ર રત્ન મળ્યો. ઋષિમુનિઓ મુજબ, તેમના બાળકની ઉંમર માત્ર 16 વર્ષ હતી. આ સાંભળીને ઋષિ મૃકનડુ ગમથી ઘેરાઈ ગયા.

તેને આ રીતે જોઈને જ્યારે તેની પત્નીએ તેના દુઃખનું કારણ પૂછ્યું ત્યારે તેણે આખી વાત જણાવી. ત્યાર પછી તેની પત્નીએ કહ્યું કે જો શિવના આશિર્વાદ થશે તો આ વિધાન પણ તે બદલી નાખશે. ત્યાર પછી, તે ઋષિએ તેમના પુત્રનું નામ માર્કન્ડેય રાખ્યું અને તેમને શિવ મંત્ર પણ આપ્યો. માર્કન્ડેય બાળપણથી જ શિવ ભક્તિમાં લીન રહેતા હતા. જ્યારે સમય પસાર થયો ત્યારે તેણે તેમના પુત્ર માર્કન્ડેયને તેના ટૂંકા જીવન વિશે કહ્યું. આ સાથે તેમણે કહ્યું કે જો શિવજી ઇચ્છે તો તેને ટાળી નાખશે.

માતાપિતાનું આ દુ: ખ જોઈને તેને દૂર કરવા માટે માર્કન્ડેય એ શિવજી પાસે દીર્ઘાયુનું વરદાન મેળવવા માટે શિવજીને પ્રસન્ન કરવા માટે તપ પણ શરૂ કર્યું. માર્કન્ડેયજી એ લાંબુ આયુષ્ય મેળવવા માટે શિવજીની પૂજા માટે મહામૃત્યુંજય મંત્રની રચના કરી અને શિવ મંદિરમાં બેસીને તેના અખંડ જાપ શરૂ કર્યા. મહામૃત્યુંજય મંત્ર: “ૐ ત્ર્યમ્બકં યજામહે સુગન્ધિં પુષ્ટિવર્ધનમ્। ઉર્વારુકમિવ બન્ધનાન મૃત્યોર્મુક્ષીય મામૃતાત્।।”

જ્યારે તેનો સમય થયો ત્યારે માર્કન્ડેયનો જીવ લેવા માટે યમદૂત તેમની પાસે આવ્યા, પરંતુ તેમને શિવના તપમાં લીન જોઇને તે યમરાજ પરત ગયા. તેણે યમરાજને આખી વાત જણાવી. ત્યાર પછી માર્કન્ડેયનો જીવ લેવા માટે યમરાજ પોતે આવ્યા. યમરાજે જ્યારે પોતાનો પાશ માર્કન્ડેય પર મૂક્યો ત્યારે બાળક માર્કન્ડેય શિવલિંગ સાથે લપેટાઈ ગયો. આ રીતે તે પાશ ભૂલથી શિવલિંગ પર પડી ગયો. યમરાજન આ આક્રમણ પર શિવજીને ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો. આવી સ્થિતિમાં ભગવાન શિવ પોતે માર્કન્ડેયાનું રક્ષણ કરવા પ્રગટ થયા હતા. તેના પર યમરાજે વિધાનની યાદ અપાવી. આવી સ્થિતિમાં શિવજીએ માર્કન્ડેયને દીર્ધાયુષ્યનું વરદાન આપીને તે વિધાન બદલ્યું.

જણાવી દઈએ કે મહામૃત્યુંજય મંત્ર (“મૃત્યુને જીતનારા મહાન મંત્ર”), જેને ત્ર્યમ્બકમ મંત્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, યજુર્વેદના રુદ્ર અધ્યાયમાં ભગવાન શિવની સ્તુતિ માટેના સ્તોત્ર છે. આ મંત્રમાં શિવને ‘મૃત્યુ ને જીતનાર’ જણાવવામાં આવ્યા છે.